Dyma pam rydym wedi gwneud hi’n genhadaeth sefydliadol i eiriol dros ddull cyfannol wedi’i wreiddio mewn cyfiawnder cymdeithasol o ymdrin ag iechyd meddwl, a’i gymhwyso i’n gwasanaethau a’n gwaith dylanwadu ein hunain.

Yn yr adroddiad hwn rydym yn canolbwyntio ar y straeon am ddiagnosis anhwylder personoliaeth.

Ein canfyddiadau

1. Mae iechyd wedi’i gyfaddawdu arno
   Cafodd derbyn diagnosis o anhwylder personoliaeth oblygiadau sylweddol ar ansawdd y gofal a dderbyniodd pobl, a chynyddodd siawns pobl o gael eu heithrio rhag gofal a chymorth a oedd yn achub bywydau. Yn y system iechyd meddwl, menywod sy’n cael eu heffeithio arnynt yn bennaf gan y diagnosis gan eu bod yn cyfrif am 75% o’r bobl sy’n cael y diagnosis hwn.
2. Anwybyddir profiadau trawma
   Er gwaethaf y pwyslais cryf ar ofal sy’n ystyriol o drawma gan Lywodraeth Cymru, datgelodd disgrifiadau cyfranogwyr fethiant eang i gydnabod, asesu neu ddeall hanesion trawma unigol fel rhan o ymarfer clinigol arferol. Pan rannwyd profiadau, roeddent yn aml yn cael eu bychanu neu eu hanwybyddu.
3. Gall diagnosis o anhwylder personoliaeth herio hawliau dynol
   Mae ein canfyddiadau’n peri pryder bod y diagnosis hwn yn groes i gyfraith hawliau dynol ryngwladol, y Confensiwn ar Hawliau Pobl ag Anableddau (CRPD) a chanllawiau Llywodraeth Cymru ar leihau arferion cyfyngol. Wrth wneud hynny, mae’r diagnosis yn gwahaniaethu yn erbyn hawliau person i ganiatâd rhydd a gwybodus, preifatrwydd, rhyddid a diogelwch, uniondeb personol, a mynediad at gyfiawnder.

Gwybodaeth am gynnwys: mae’r adroddiad hwn yn cynnwys cyfeiriadau at brofiadau sy’n ymwneud â hunanladdiad a meddyliau am hunanladdiad, hunan-niweidio, trallod meddwl a cham-drin.